Nga diaspora në Kosovë: si planifikohet transporti i shtëpisë

Ka dallim midis një familjeje që e zhvendos vendbanimin plotësisht dhe një familjeje që mbetet jashtë, por dërgon mobilje për shtëpinë në Kosovë. Trajtimi doganor mund të jetë i ndryshëm: sendet personale të përdorura të një personi që kthehet mund të kenë lehtësira, ndërsa mobiljet e reja ose mallrat për shtëpinë e dytë trajtohen si import. Pyesni Doganën e Kosovës për rastin tuaj para se të planifikoni.

Burimi: dogana.rks-gov.net

Për doganën dhe për firmën, përgatitni një listë të detajuar: kutitë me numër dhe përmbajtje, mobiljet, pajisjet elektrike me markë, dhe vlerën e përafërt. Mbajini të ndara sendet e përdorura nga ato të reja me fatura. Një listë e rregullt e shkurton kohën në doganë dhe shmang kontrolle të gjata.

Firma e transportit dhe agjenti doganor zakonisht kanë formularin e tyre; plotësojeni me kujdes dhe ruani një kopje.

Nga Gjermania ose Zvicra, kamioni kalon disa vende dhe kufij, përfshirë kufij jashtë BE-së. Në disa kufij nevojiten dokumente tranziti. Firmat që e bëjnë rregullisht këtë rrugë i njohin procedurat dhe kohën e pritjes, sidomos në verë, kur kufijtë janë të ngarkuar nga automjetet e diasporës.

Shumë familje sjellin edhe veturën. Importi i automjetit ka rregulla të veçanta doganore dhe tatimore, dhe regjistrimi bëhet në qendrat e regjistrimit të automjeteve nën Ministrinë e Punëve të Brendshme. Pyesni para nisjes çfarë dokumentesh nevojiten dhe çfarë detyrimesh paguhen, që të mos befasoheni në kufi.

Burimi: dogana.rks-gov.net · mpb.rks-gov.net

• Grupazh: sendet ndajnë kamionin me familje të tjera; më lirë, por data varet nga plotësimi.
• Kamion i vetëm: data e sigurt dhe transport direkt, më i shtrenjtë.
• Furgon me rimorkio i drejtuar vetë: për sasi të vogla, por kërkon kohë dhe njohje të rregullave në kufi.
• Magazinim në Kosovë: kur shtëpia nuk është gati.

Kërkoni firma që punojnë rregullisht në linjën tuaj dhe që kanë partnerë në të dy anët. Pyesni kush e bën ngarkimin, kush merret me doganën dhe kush e bën dorëzimin deri në shtëpi. Kontrolloni që firma në Kosovë të jetë e regjistruar në Agjencinë për Regjistrimin e Bizneseve dhe të japë faturë. Rekomandimet nga të afërmit ndihmojnë, por kërkoni gjithmonë ofertë me shkrim.

Burimi: arbk.rks-gov.net

• Paketimi dhe materialet.
• Çmontimi dhe montimi i mobiljeve.
• Transporti deri në adresë, përfshirë katet.
• Dokumentet doganore dhe tarifat e agjentit.
• Sigurimi i sendeve.
• Magazinimi, nëse nevojitet.

Përgjegjësia ligjore e transportuesit është shpesh e kufizuar sipas peshës. Për mobilje me vlerë, pajisje elektronike ose vepra arti kërkoni sigurim shtesë. Bëni foto para paketimit dhe kontrolloni gjithçka në mbërritje, para se të nënshkruani.

Pajisjet nga Evropa Perëndimore punojnë zakonisht me të njëjtin tension dhe me të njëjtat priza. Kontrolloni megjithatë pajisjet e mëdha, si kuzhinat elektrike, që mund të kërkojnë lidhje të veçantë. Lavatriçja transportohet me tamburin të fiksuar; frigoriferi qëndron në këmbë disa orë para ndezjes.

Vera është koha kur shumica e familjeve udhëtojnë dhe kur kufijtë janë më të ngarkuar. Nëse mundeni, planifikoni transportin në pranverë ose vjeshtë. Në dimër, rrugët malore mund të vonojnë kamionët.

• Kontrolli i sendeve dhe procesverbali i dorëzimit.
• Ruajtja e dokumenteve doganore.
• Regjistrimi i vendbanimit në komunë.
• Kontratat e rrymës me KEDS, të ujit dhe të internetit.
• Regjistrimi i automjetit, nëse keni sjellë.

Burimi: ekosova.rks-gov.net

Transporti nga Evropa Perëndimore zgjat, kamioni ngarkohet dhe shkarkohet ndoshta disa herë, dhe kutitë bien ose shtypen. Kutitë e forta, mbushja e hapësirave bosh dhe mbështjellja e mobiljeve me batanije dhe film janë të domosdoshme. Mos vendosni në kuti lëngje, bombola, bateri të mëdha ose materiale të ndezshme. Dokumentet, bizhuteritë dhe paratë mbani me vete.

Nëse shtëpia ka qëndruar bosh ose është ende në ndërtim, kontrolloni çatinë, lagështinë, rrymën dhe ujin para se të vijnë mobiljet. Planifikoni që punimet me pluhur të përfundojnë, dhe që dikush të jetë në shtëpi në ditën e dorëzimit. Nëse shtëpia nuk është gati, magazinimi i përkohshëm është më i sigurt se mobiljet në një ndërtesë pa dritare.