Eternit i vjetër me asbest: rreziku dhe heqja e sigurt

Eterniti i vjetër është zakonisht gri, i valëzuar ose i sheshtë, i rëndë dhe me sipërfaqe pak të ashpër. Përdorej për çati, mure kasollesh, tuba uji dhe depozita. Nuk çdo pllakë gri ka asbest; siguri jep vetëm një analizë laboratorike e një mostre. Mos e thyeni vetë materialin për të marrë mostër; kërkojeni nga një biznes i specializuar.

Burimi: ishp.gov.al

Fibrat e asbestit janë shumë të holla dhe, kur thithen, mund të shkaktojnë sëmundje të rënda të mushkërive shumë vite më vonë. Rreziku lind kur materiali prishet: kur thyhet, pritet me disk, shpohet, lëmohet ose lahet me presion. Pllakat e vjetra të dëmtuara nga moti lëshojnë gjithashtu fibra.

Prandaj rregulla e parë është: mos e prekni pa nevojë. Nëse pllakat janë të paprekura dhe nuk planifikoni punime, ato mund të mbeten derisa të hiqen rregullisht.

Burimi: ishp.gov.al

• Para prishjes së ndërtesës ose të kasolles.
• Kur çatia rinovohet ose kur vendosen panele diellore.
• Kur pllakat janë të thyera, të çara ose shkërmoqen.
• Kur depozita e ujit prej eterniti përdoret ende për ujë.

Heqja bëhet nga biznese që punojnë me mbrojtje frymëmarrjeje dhe veshje njëpërdorimshe. Pllakat lagen për të mos lëshuar pluhur, hiqen të plota pa u thyer dhe mbështillen në plastikë të trashë. Materiali dërgohet si mbetje e rrezikshme në vende të autorizuara, jo në kontejnerët e zakonshëm dhe jo në natyrë.

Kërkoni që biznesi t'ju tregojë ku dërgohet materiali dhe t'ju japë dokumentin e dorëzimit. Kjo është dëshmia juaj që materiali u trajtua rregullisht.

Burimi: mjedisi.gov.al

• Pastrim i çatisë me pompë me presion.
• Prerje e pllakave me disk për t'i ripërdorur.
• Hedhja e copave me mbeturinat e ndërtimit ose në lumë.
• Djegia ose varrosja në oborr.
• Punë pa mbrojtje, sidomos me fëmijë afër.

Pas heqjes, çatia mund të mbulohet me tjegulla, panele sanduiç ose llamarinë. Nëse planifikoni panele diellore, ky është momenti ideal për t'i përfshirë në projekt. Kontrolloni strukturën e drurit ose të metalit, sepse shpesh është e vjetër sa vetë mbulesa.

Në zonat rurale eterniti gjendet shpesh në stalla, magazina dhe kasolle. Kur këto ndërtesa rinovohen ose prishen, materiali duhet trajtuar njësoj si në qytet. Mos e përdorni për gardhe, për mbulesa të përkohshme ose për të mbuluar dru; kështu vetëm e zhvendosni problemin dhe e shtoni rrezikun.

• Përvojë e dokumentuar me materiale me asbest.
• Pajisje mbrojtëse dhe procedura të përshkruara në ofertë.
• Vendi i asgjësimit dhe dokumenti i dorëzimit.
• Sigurim përgjegjësie për dëmet.
• Plan për mbrojtjen e fqinjëve gjatë punës.

Nëse shihni copa eterniti të hedhura në natyrë ose pranë kontejnerëve, mos i prekni dhe mos i thyeni. Njoftoni bashkinë ose institucionet për mjedisin. Nëse fqinji po heq eternit pa mbrojtje, bisedoni me të dhe tregojini rrezikun; shpesh njerëzit thjesht nuk e dinë.

Burimi: mjedisi.gov.al · planifikimi.gov.al

Përveç çative, eterniti gjendet në depozita uji mbi pallate dhe në tuba të vjetër uji ose kanalizimi. Depozitat e vjetra shpesh janë të çara dhe të papastra; zëvendësimi me depozita plastike ose inoksi është zgjidhje e zakonshme. Edhe këtu, materiali i vjetër hiqet pa u thyer dhe dërgohet si mbetje e rrezikshme.

Tubat nëntokësorë prej eterniti që nuk prishen dhe nuk nxirren shpesh mund të mbeten në vend, sepse gërmimi dhe thyerja e tyre krijojnë më shumë rrezik. Nëse duhen ndërruar, kërkoni që biznesi ta planifikojë punën me kujdes dhe me mbrojtje.

Heqja rregullisht kushton më shumë se thyerja e shpejtë, por kjo diferencë blen shëndetin tuaj dhe të fqinjëve. Planifikoni heqjen bashkë me mbulesën e re, që biznesi të punojë një herë dhe çatia të mbetet e hapur sa më pak. Kërkoni ofertë të ndarë për heqjen, transportin, asgjësimin dhe mbulesën e re.

• Si lagen dhe hiqen pllakat pa u thyer?
• Çfarë mbrojtjeje përdorin punëtorët?
• Ku dërgohet materiali dhe a jepet dokument dorëzimi?
• Si pastrohet zona pas punës?
• Sa kohë zgjat puna dhe kur mund të rikthehen banorët në oborr?