Заедничките делови на зградата: одлуки, пари и изведба

Заедничките делови се делови од зградата што служат на сите сопственици: покривот, фасадата, темелите, носечките ѕидови, скалите, ходниците, влезот, лифтот, заедничките инсталации и просториите како подрум за сите или перална. Законот за домување ги уредува управувањето со овие делови и обврската сопствениците да придонесуваат за нивното одржување.

Надзор над спроведувањето имаат општините и надлежното министерство. Текстот на законот и измените се објавуваат во Службен весник.

Извор: slvesnik.com.mk · mtc.gov.mk

Сопствениците на становите и деловните простории во зградата ја сочинуваат заедницата на сопственици. Таа донесува одлуки за управување и одржување. Работите може да ги води претставник на сопствениците или професионален управител, со кого заедницата склучува договор.

Управителот собира уплати, склучува договори со фирми, води евиденција и ги известува сопствениците. Тој не одлучува сам за поголеми работи, туку ги спроведува одлуките на заедницата.

Сопствениците плаќаат месечни уплати за одржување на зградата. Од тие средства се плаќаат тековното одржување и помалите поправки, а за поголеми работи понекогаш се договараат дополнителни уплати. Добро водениот фонд значи дека при протекување на покривот парите веќе постојат и работата не чека месеци.

Секој сопственик има право да бара увид во приходите и расходите на фондот.

• итни: протекување од покривот, дефект на лифтот, пукната заедничка цевка, опасна електрика
• планирани: боење на скалите, замена на влезната врата, нова хидроизолација на покривот
• долгорочни: нова фасада, замена на лифтот, реконструкција на заедничките инсталации

За поголеми работи е добро да се соберат повеќе понуди за иста спецификација. Управителот или претставникот треба да ги прикаже понудите на сопствениците, со разликите во материјалот, рокот и гаранцијата. Најниската цена не е секогаш најдобар избор, ако понудата не го вклучува скелето, одвозот на отпадот или гаранцијата.

Кај рамните покриви со години се собира вода, а хидроизолацијата пука. Кај косите покриви паѓаат ќерамиди, а олуците се затнуваат. Штетата прво ја чувствуваат станарите на последниот кат, но на крајот ја плаќаат сите, бидејќи влагата ја оштетува конструкцијата. Редовен преглед и чистење на олуците често се поевтини од подоцнежната поправка.

Лифтот мора редовно да се сервисира и да има важечки технички преглед според прописите. Сервисот го врши овластена фирма со која заедницата има договор. Ако лифтот често застанува, побарајте од управителот извештај од сервисот и понуда за поправка или модернизација.

Во некои згради нема управител, а сопствениците не се состануваат. Тогаш прв чекор е да се свика состанок и да се избере претставник или да се ангажира управител. Ако и тоа не успее, општината има улога според Законот за домување. За правни прашања и спорови обратете се кај адвокат.

Семејство на последниот кат има влага на таванот по секој дожд. Управителот ангажира фирма за преглед, која утврдува оштетена хидроизолација. Заедницата бира една од трите понуди, а работата се плаќа од фондот и со една дополнителна уплата. По поправката, семејството ја санира штетата во станот. Кога покривот е заеднички, поправката е заедничка работа, а не проблем само на последниот кат.

Секоја одлука на заедницата е добро да се запише во записник, со датум, присутни сопственици и резултат од гласањето. Договорите со фирмите, фактурите и записниците за прием управителот ги чува и ги дава на увид. Кога по неколку години ќе се појави проблем со покривот или лифтот, тие документи покажуваат што е направено, кога и од кого, и дали уште трае гаранцијата.

Скршената влезна врата, неисправното светло на скалите и оштетените гелендери се мали работи, но влијаат на безбедноста на сите. Електричарот може да постави сензори за светло што се вклучуваат при движење, а браварот нова брава или интерфон. Ваквите работи не бараат многу пари, но бараат некој да ги организира.

Управителот или претставник на заедницата може да ја опише работата во формуларот на страницата за одржување на објекти или покриви. Барањето го добива точно една фирма од вашиот крај, која за тоа му плаќа на Offrano. За заедницата е бесплатно, а однапред ги добивате името, адресата и телефонот на фирмата. Проверуваме дека фирмата постои, не и квалитетот.