Eternit na dachu: co musi zrobić właściciel i jak bezpiecznie usunąć azbest

Wyroby zawierające azbest mogą być wykorzystywane w sposób niestwarzający zagrożenia dla środowiska i zdrowia ludzi do dnia 31 grudnia 2032 r. Do tego samego dnia instalacje lub urządzenia zawierające azbest mają zostać oczyszczone przez usunięcie wyrobów azbestowych lub ich wymianę na bezazbestowe. Termin wynika z rozporządzenia i z krajowego programu oczyszczania kraju z azbestu.

Oznacza to, że właściciele dachów z eternitem powinni zaplanować wymianę pokrycia z odpowiednim wyprzedzeniem. Im bliżej końca terminu, tym trudniej o wolne terminy w wyspecjalizowanych firmach.

Źródło: isap.sejm.gov.pl

Wyroby zawierające azbest się inwentaryzuje, a wynik ujmuje w „Informacji o wyrobach zawierających azbest”. Przedsiębiorcy składają ją corocznie do 31 stycznia marszałkowi województwa. Osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą składa informację wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Gminy zbierają te dane i przekazują je do bazy azbestowej, prowadzonej jako publiczny rejestr.

W bazie azbestowej można sprawdzić m.in. zinwentaryzowane ilości wyrobów w gminie i informacje o programach usuwania azbestu.

Źródło: isap.sejm.gov.pl · bazaazbestowa.gov.pl

Przy wykorzystywaniu wyrobów zawierających azbest uwzględnia się wyniki kontroli oraz oceny stanu i możliwości ich bezpiecznego użytkowania. Ocena ma postać formularza, w którym punktuje się m.in. rodzaj wyrobu, stopień uszkodzenia, miejsce i sposób wbudowania. Wynik mówi, czy wyrób trzeba usunąć pilnie, czy można go jeszcze bezpiecznie użytkować do czasu wymiany.

Wyroby zakwalifikowane do wymiany z powodu nadmiernego zużycia lub uszkodzenia powinny zostać usunięte przez właściciela lub zarządcę nieruchomości i zastąpione wyrobami bez azbestu.

Źródło: isap.sejm.gov.pl · isap.sejm.gov.pl

Właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości zgłasza prace polegające na zabezpieczaniu lub usuwaniu wyrobów zawierających azbest do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Niezależnie od tego wykonawca prac przed ich rozpoczęciem zgłasza je właściwemu organowi nadzoru budowlanego oraz okręgowemu inspektorowi pracy. W zgłoszeniu wykonawcy podaje się m.in. rodzaj wyrobów, termin prac, adres, kopię aktualnej oceny stanu wyrobów i liczbę pracowników.

Źródło: isap.sejm.gov.pl

Prace przy usuwaniu azbestu wykonuje wykonawca przygotowany do nich technicznie i organizacyjnie: z przeszkolonymi pracownikami, planem prac i odpowiednim wyposażeniem. Samodzielne zrywanie eternitu przez właściciela to ryzyko zdrowotne dla niego, rodziny i sąsiadów, a odpady azbestowe i tak muszą trafić do uprawnionego odbiorcy.

Przy wyborze firmy warto zapytać o doświadczenie, plan prac, sposób zabezpieczenia terenu i miejsce, do którego trafią odpady.

Źródło: isap.sejm.gov.pl · isap.sejm.gov.pl

• teren prac ogrodzony i oznaczony tablicami „Uwaga! Zagrożenie azbestem”
• płyty zwilżane wodą przed demontażem i utrzymywane w stanie wilgotnym
• demontaż całych płyt bez łamania i cięcia, tam gdzie to możliwe
• narzędzia ręczne lub wolnoobrotowe zamiast szlifierek
• codzienne zabezpieczanie zdemontowanych płyt i odpadów
• sprzątanie pozostałości metodą na mokro lub odkurzaczem podciśnieniowym

Po wykonaniu prac wykonawca ma obowiązek złożyć właścicielowi lub zarządcy pisemne oświadczenie o prawidłowości wykonania prac oraz o oczyszczeniu terenu z pyłu azbestowego. Oświadczenie przechowuje się co najmniej 5 lat. To ważny dokument – przydaje się przy rozliczeniu dotacji gminnej, przy sprzedaży nieruchomości i przy aktualizacji informacji o wyrobach azbestowych.

Źródło: isap.sejm.gov.pl

Do transportu wyrobów i odpadów zawierających azbest stosuje się przepisy o przewozie towarów niebezpiecznych, a odpady oznacza się zgodnie z rozporządzeniem. Posiadacz odpadów może przekazać je tylko podmiotom posiadającym odpowiednie zezwolenia lub wpis do rejestru. Płyty zostawione w lesie czy przy drodze to nie tylko wykroczenie, ale też realne zagrożenie.

Źródło: isap.sejm.gov.pl · isap.sejm.gov.pl

Płyty azbestowo-cementowe produkowano przez dziesięciolecia jako płyty faliste na dachy i płaskie na elewacje, a także jako rury wodociągowe, kanały wentylacyjne czy osłony parapetów. Szare, faliste płyty na dachach starszych budynków gospodarczych bardzo często zawierają azbest. Pewność daje dopiero badanie próbki w laboratorium, ale do takiej oceny nie należy samodzielnie łamać płyt. W razie wątpliwości warto traktować wyrób jako azbestowy i zlecić ocenę specjaliście, który pobierze próbkę w bezpieczny sposób.

Wiele gmin i powiatów prowadzi programy usuwania azbestu, w ramach których pokrywa część lub całość kosztów demontażu, transportu i unieszkodliwienia odpadów. Zasady, terminy naboru i zakres różnią się w zależności od gminy. Zwykle program nie obejmuje nowego pokrycia dachu, tylko usunięcie azbestu. Informacji najlepiej szukać na stronie urzędu gminy lub w wydziale ochrony środowiska.

Wymiana eternitu to dobry moment na docieplenie dachu, wymianę rynien i ewentualny montaż instalacji fotowoltaicznej. Warto zaplanować to razem, aby dekarz przygotował więźbę i łaty pod nowe pokrycie, a później nie trzeba było rozbierać świeżo położonej blachy czy dachówki. Przy okazji można sprawdzić stan więźby, która przez dziesięciolecia była przykryta ciężkimi płytami.

Przez Offrano można wysłać zapytanie o wymianę pokrycia dachu, także z usunięciem eternitu. Otrzymuje je dokładnie jedna firma dekarska z regionu, która płaci za kontakt. Proszę zaznaczyć w zapytaniu, że na dachu jest azbest – firma powie, czy sama ma przygotowanie do takich prac, czy współpracuje z wyspecjalizowanym wykonawcą.