Poradnik: przeprowadzki i opróżnianie
Elektrośmieci przy opróżnianiu mieszkania: zakazy, sklepy, PSZOK
Autor: redakcja Offrano · · 4 min czytania
Przy każdym opróżnianiu mieszkania, piwnicy czy domu po rodzicach pojawiają się stare urządzenia: lodówka, pralka, telewizor kineskopowy, suszarka, lampy, kable i ładowarki. Nie mogą trafić do zwykłych odpadów ani do kontenera z gabarytami. Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym określa, co wolno, a czego nie, i daje kilka bezpłatnych sposobów pozbycia się sprzętu. Wyjaśniamy je po kolei i podpowiadamy, na co zwrócić uwagę, gdy opróżnianie zleca się firmie.
✓ Potwierdzenie
Prawie gotowe: proszę potwierdzić adres e-mail.
Wysłaliśmy e-mail na adres {email}. Dopiero po kliknięciu zawartego w nim linku udostępnimy zapytanie firmom.
Zakaz wrzucania do innych odpadów
Zakazuje się umieszczania zużytego sprzętu łącznie z innymi odpadami. Posiadacz zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych ma obowiązek przekazać go zbierającemu zużyty sprzęt albo innemu uprawnionemu podmiotowi. Kto wbrew zakazowi umieszcza zużyty sprzęt razem z innymi odpadami albo nie przekazuje go uprawnionemu podmiotowi, podlega karze grzywny.
Chodzi nie tylko o bezpieczeństwo środowiska. Urządzenia zawierają cenne surowce, a także substancje, które przy niewłaściwym przetwarzaniu szkodzą: czynniki chłodnicze w lodówkach, rtęć w świetlówkach, ołów w starych kineskopach.
Źródło: isap.sejm.gov.pl
Zwrot w sklepie przy zakupie nowego
Dystrybutor, czyli sklep, ma obowiązek nieodpłatnie odebrać zużyty sprzęt z gospodarstwa domowego w punkcie sprzedaży, jeśli jest tego samego rodzaju i pełnił te same funkcje co sprzęt sprzedawany. Przy dostawie nowego urządzenia do domu sklep ma obowiązek nieodpłatnie odebrać stare urządzenie tego samego rodzaju w miejscu dostawy.
Kupując nową pralkę, warto więc od razu zgłosić, że kurier ma zabrać starą. Sklep musi umieścić informację o tych zasadach w widocznym miejscu, a sklep internetowy – przekazać ją np. na stronie.
Źródło: isap.sejm.gov.pl
Małe sprzęty bez zakupu
Sklepy o powierzchni sprzedaży sprzętu dla gospodarstw domowych wynoszącej co najmniej 400 m² mają obowiązek nieodpłatnie przyjąć zużyty sprzęt z gospodarstw domowych, którego żaden z zewnętrznych wymiarów nie przekracza 25 cm, bez konieczności kupowania czegokolwiek. Dotyczy to np. telefonów, suszarek, golarek, ładowarek czy małych głośników.
Przy opróżnianiu mieszkania można więc zebrać drobną elektronikę do jednej torby i oddać ją w dużym markecie elektronicznym.
Źródło: isap.sejm.gov.pl
Punkt selektywnej zbiórki (PSZOK)
Każda gmina ma obowiązek utworzyć co najmniej jeden stacjonarny punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych. PSZOK przyjmuje m.in. zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, baterie i akumulatory, odpady niebezpieczne, przeterminowane leki i chemikalia, meble i inne odpady wielkogabarytowe oraz zużyte opony. Szczegóły, na przykład godziny otwarcia i ewentualne limity, określa gmina.
PSZOK to dobre miejsce na duże urządzenia, jeśli nie kupuje się nowych, oraz na wszystko, czego sklep nie przyjmie.
Źródło: isap.sejm.gov.pl
Urządzenia wymagające ostrożności
- lodówki i zamrażarki – transport w pozycji pionowej, bez uszkadzania obiegu chłodniczego
- świetlówki i żarówki energooszczędne – zabezpieczyć przed stłuczeniem
- urządzenia z akumulatorami litowymi – nie uszkadzać, akumulatory oddzielić, jeśli to możliwe
- stare telewizory i monitory kineskopowe – nie rozbijać
- kompletne urządzenia – nie rozbierać na części
Niekompletny sprzęt
Ustawa zakazuje zbierania niekompletnego zużytego sprzętu i części pochodzących ze zużytego sprzętu przez podmioty, które nie są do tego uprawnione. To dlatego punkty zbiórki niechętnie przyjmują lodówkę bez sprężarki czy telewizor bez obudowy. Wyciąganie z urządzeń miedzi czy części przed oddaniem to zły pomysł – zarówno ze względów prawnych, jak i bezpieczeństwa.
Źródło: isap.sejm.gov.pl
Dane na starych urządzeniach
Komputery, laptopy, telefony, tablety, a nawet niektóre drukarki i telewizory przechowują dane osobowe. Przy likwidacji mieszkania po bliskiej osobie nikt nie wie, co jest na dysku. Przed oddaniem sprzętu warto przywrócić ustawienia fabryczne albo wyjąć dysk i zniszczyć go lub zlecić zniszczenie z potwierdzeniem. Firmy od opróżniania mieszkań często oferują taką usługę.
Co powinna robić firma od opróżniania
Rzetelna firma oddziela elektrośmieci od reszty odpadów i przekazuje je uprawnionym podmiotom. Posiadacz odpadów może zlecić gospodarowanie nimi tylko podmiotom z odpowiednim zezwoleniem lub wpisem do rejestru. Warto zapytać, dokąd trafia sprzęt, i poprosić o wpisanie tego do oferty. Oferta „wszystko do jednego kontenera” to sygnał ostrzegawczy.
Źródło: isap.sejm.gov.pl
Baterie i akumulatory
Baterie i akumulatory wyjęte z urządzeń zbiera się osobno. Pojemniki na zużyte baterie stoją w wielu sklepach, szkołach i urzędach, a PSZOK przyjmuje je z gospodarstw domowych. Akumulatory litowe z elektronarzędzi, hulajnóg czy rowerów elektrycznych wymagają szczególnej ostrożności: uszkodzone mogą się zapalić. Nie należy ich przebijać, zgniatać ani przechowywać w nagrzanym miejscu. Przy opróżnianiu garażu czy piwnicy warto zebrać je do jednego pudełka i od razu oddać.
Źródło: isap.sejm.gov.pl
Drugie życie urządzeń
Sprawny sprzęt nie musi być odpadem. Można go sprzedać, oddać sąsiadom, organizacjom społecznym albo do punktu napraw i ponownego użycia, jeśli gmina taki prowadzi. Część firm od opróżniania mieszkań odkupuje sprawne urządzenia i odlicza ich wartość od ceny usługi – warto o to zapytać.
Przykład: mieszkanie po rodzicach
Pan Tomasz opróżnia mieszkanie po zmarłej mamie. W kuchni stoją lodówka i kuchenka elektryczna, w pokoju telewizor i stary komputer, w szafkach drobna elektronika. Nowej lodówki nie kupuje, więc duże urządzenia zawozi do PSZOK albo zleca ich odbiór firmie, która oddaje je uprawnionemu odbiorcy. Drobiazgi pakuje do torby i oddaje w dużym markecie elektronicznym. Dysk z komputera wyjmuje wcześniej i niszczy. Całość zajmuje jedno popołudnie, a nic nie trafia do kontenera z meblami.
Źródło: isap.sejm.gov.pl · isap.sejm.gov.pl
Opróżnianie przez Offrano
Przez Offrano można wysłać zapytanie o opróżnienie mieszkania, piwnicy lub domu. Otrzymuje je dokładnie jedna firma z regionu, która płaci za kontakt. Dla Pani/Pana zapytanie jest bezpłatne. Proszę wymienić w zapytaniu duże urządzenia, żeby firma mogła zaplanować ich odbiór.