Азбест: стар материјал, нов ризик при реновирање

Азбестните влакна се многу ситни и при вдишување остануваат во белите дробови. По многу години можат да предизвикаат тешки болести, меѓу кои и видови рак. Затоа Европската унија, а со усогласување и Северна Македонија, ја забранија употребата на азбест во нови производи и пропишаа строги мерки за работниците што работат со него.

Опасноста не е во тоа што материјалот постои, туку во тоа што се оштетува. Цела, неоштетена салонитна плоча која никој не ја допира не испушта многу влакна.

Извор: iph.mk · mtsp.gov.mk

• брановидни и рамни салонитни плочи на покриви, гаражи, штали и шупи
• олуци и вертикални одводи од азбест-цемент
• водоводни и канализациски цевки во постари згради
• облоги околу оџаци и печки
• некои подни плочки и лепила од постаро производство

• не сечете, не кршете и не дупчете материјал за кој постои сомнеж
• не чистете ги салонитните плочи со вода под притисок или со четка
• не фрлајте парчиња во контејнерите за комунален отпад
• не палете и не закопувајте азбестен отпад во дворот

Работите со азбест ги уредуваат прописите за безбедност и здравје при работа. Работодавачот мора да ги заштити работниците со соодветна опрема, постапки и контрола на воздухот. Државниот инспекторат за труд го надгледува спроведувањето. Затоа отстранувањето треба да го изведе фирма што има искуство и опрема за таква работа, а не која било градежна екипа.

Прашајте ја фирмата како ќе ги навлажни плочите, како ќе ги симне без кршење, како ќе ги спакува и каде ќе ги однесе.

Извор: mtsp.gov.mk · slvesnik.com.mk

Азбестниот отпад се смета за опасен отпад. Се пакува во затворени, означени вреќи или фолии и се предава на правно лице со дозвола за постапување со таков отпад. Прописите за управување со отпад ги уредува Министерството за животна средина и просторно планирање. Побарајте од фирмата документ од кој се гледа каде е предаден отпадот.

Ако фирмата вели дека плочите ќе ги фрли некаде без документ, барајте друга понуда. Одговорноста за нелегално фрлен отпад може да падне и на сопственикот.

Извор: moepp.gov.mk

Кога се менува салонитен покрив, обично се менува и дел од конструкцијата, а новиот покрив може да биде од ќерамиди, лим или сендвич панели. Тоа е и добра прилика за изолација на таванот. Понудата треба одделно да ги прикаже отстранувањето и отпадот, новата конструкција и новиот покрив, за да може да се споредат понудите на различни фирми.

Семејство сака да ја урне старата гаража со салонитен покрив и на нејзино место да направи летна тераса. Најпрво се симнуваат плочите, навлажнети и цели, се пакуваат и се предаваат како опасен отпад. Дури потоа може да се урива останатото. Ако редоследот се превртува и гаражата се урнува со багер, плочите се кршат и влакната се шират низ дворот и кон соседите.

Ако веќе сте сечеле или кршеле материјал што можеби содржи азбест, прекинете ја работата, навлажнете ги остатоците и не метете на суво. Не користете обичен правосмукач, бидејќи ги шири ситните влакна. Повикајте стручна фирма за чистење. За здравствени прашања обратете се кај вашиот лекар.

Во постарите станбени згради азбест-цементни цевки често се наоѓаат во заедничките вертикали за канализација. Замената е работа на заедницата на сопственици, не на поединечен стан, бидејќи вертикалата минува низ сите катови. Ако при реновирање на бањата наидете на таква цевка, известете го управителот пред да ја сечете. Заедничкото решение е и поевтино и побезбедно од поединечни поправки.

Сериозната понуда за отстранување на азбест го опишува начинот на работа, заштитата на работниците и соседите, пакувањето и превозот на отпадот и документот за предавање. Прашајте и дали по работите ќе се исчисти дворот или таванот. Ако понудата содржи само цена по квадратен метар без опис, побарајте дополнување.

Опишете го објектот и материјалот во формуларот на страницата за покриви или уривање. Барањето го добива точно една фирма од вашиот крај, која го презема и му плаќа на Offrano. За вас барањето е бесплатно, а име, адреса и телефон на фирмата добивате однапред. Проверуваме дека фирмата постои, не и дали има искуство со азбест; тоа прашајте ја директно.