Куќата во катастарот: основа за секоја поголема работа

Катастарот на недвижности е јавна евиденција за земјиштето, зградите и посебните делови, како и за правата врз нив. Го води Агенцијата за катастар на недвижности. Имотниот лист е извод што покажува кој е сопственик, какви објекти се впишани и дали има товари, на пример хипотека или забелешка за спор.

Имотен лист може да се побара во канцелариите на Агенцијата, а за многу услуги постои и електронски пат преку државниот портал за услуги.

Извор: uslugi.gov.mk · slvesnik.com.mk

• за одобрение за градење или за поголема реконструкција се бара доказ за сопственост
• банката бара впишан објект за хипотекарен кредит
• при продажба купувачот и нотарот проверуваат дали впишаното одговара на реалноста
• кај оставина наследниците полесно ја делат впишаната недвижност
• јавните повици за поддршка често бараат имотен лист на подносителот

Најчесто на терен има повеќе отколку во катастарот: доградена соба, затворена тераса, дополнителен кат, гаража во дворот. Понекогаш е обратно, објект е урнат, а сѐ уште е впишан. Разлика може да има и во сопственоста, ако починатиот сопственик никогаш не бил отпишан и оставината не е спроведена.

Секоја разлика треба да се реши пред поголема работа, бидејќи подоцна е потешко и поскапо.

За објекти изградени без одобрение државата во изминатите години донесе посебен закон за постапување со бесправно изградени објекти. Со него, под определени услови, објектот може да добие правен статус и потоа да се впише во катастарот. Роковите за поднесување барања и условите се менувале со измените на законот, па за вашиот случај проверете ги важечките правила во општината.

Легализацијата не е можна секаде. Објект на туѓо земјиште, во заштитен појас или во спротивност со важни плански одредби може да биде исклучен.

Извор: slvesnik.com.mk · mls.gov.mk

За впишување на објект или промена обично е потребен геодетски елаборат, кој го изработува лиценцирана геодетска фирма. Геодетот го снима објектот на терен и ги подготвува податоците за катастарот. Од точноста на снимањето зависи дали впишувањето ќе помине без враќање на доработка.

• да се земе свеж имотен лист и да се спореди со состојбата на терен
• ако има разлика, да се разговара со геодет и со општината за можните чекори
• да се спроведе оставина, ако сопственикот е починат
• дури потоа да се планираат поголеми градежни работи и да се бараат понуди

Семејство има куќа изградена како приземна, а подоцна е доградена со кат без одобрение. Сега сака да ја изолира и да го смени покривот, а за тоа да земе кредит. Банката бара впишан објект, а во катастарот е само приземјето. Пред кредитот семејството мора да провери дали доградбата може да се легализира и да се впише. Изолацијата и покривот можат да почекаат неколку месеци; обратниот редослед може да го блокира кредитот.

Сериозна градежна фирма нема да ја реши правната состојба наместо вас, но може да ви каже дали работите што ги планирате бараат одобрение и кои документи ќе бидат потребни. Ако фирмата вели дека документите не се важни, тоа е знак за претпазливост.

Кај становите во колективни згради во катастарот се впишува секој посебен дел: стан, деловен простор, гаража. Ако станот е спојуван со соседниот, ако таванот е претворен во стан или ако е затворена тераса, состојбата во катастарот можеби не одговара на реалноста. Пред поголемо реновирање на ваков стан вреди да го споредите имотниот лист со планот на станот.

Имотниот лист покажува и товари: хипотека на банка, право на плодоуживање, забелешка за судски спор. Ако купувате куќа за реновирање, проверете дали има товари пред да платите капара. Ако сакате да земете кредит за реновирање, банката ќе запише хипотека, што е нормално, но треба да знаете што значи тоа за подоцнежна продажба.

Кога правната состојба е јасна, опишете ја реконструкцијата во формуларот на страницата за реновирање. Барањето го презема точно една фирма од вашиот крај, која за тоа му плаќа на Offrano; за вас е бесплатно. Пред таа да ги види вашите податоци, добивате нејзино име, адреса и телефон. Проверуваме дали фирмата постои, не и какви се нејзините работи.