Странски работници: од оглас до прв работен ден
Од редакцијата на Offrano · · 4 мин. читање
Градежништвото, угостителството и производството сѐ почесто бараат работници од странство, бидејќи домашниот пазар на трудот не ги пополнува сите места. Вработувањето странец не е исто како вработување домашен работник: потребни се работна дозвола и дозвола за престој. Законот за вработување и работа на странци ги уредува условите. Овој текст ги објаснува чекорите и местата каде што фирмите најчесто грешат.
✓ Потврда
Уште само еден чекор: потврдете ја адресата за е-пошта.
Ви испративме е-порака на {email}. Дури откако ќе кликнете на линкот во неа, вашето барање станува достапно за фирмите.
Работна дозвола
Странец може да работи во Северна Македонија со работна дозвола, освен ако законот не предвидува исклучок. Работната дозвола ја издава Агенцијата за вработување, по барање на работодавачот или на странецот, зависно од видот на дозволата. Законот за вработување и работа на странци ги пропишува видовите дозволи, условите и квотите.
Агенцијата за вработување објавува информации за постапката и потребните документи. Проверете ги пред да му ветите работа на кандидатот.
Извор: av.gov.mk · slvesnik.com.mk
Престој
Покрај работната дозвола, странецот мора да има дозвола за престој. За престојот одлучува Министерството за внатрешни работи, според Законот за странци. Двете постапки се поврзани: без едната, другата не може да се користи. Редоследот и документите зависат од тоа дали странецот е веќе во земјата или доаѓа од странство, како и од неговото државјанство.
Извор: mvr.gov.mk · slvesnik.com.mk
Чекори за работодавачот
- да го опише работното место и потребните квалификации
- да провери дали за тоа место е потребен претходен оглас или проверка на домашниот пазар
- да ги собере документите на кандидатот: патна исправа, дипломи, уверенија
- да поднесе барање за работна дозвола до Агенцијата за вработување
- да го поддржи странецот во постапката за престој
- по одобрувањето, да склучи договор за вработување и да го пријави во задолжително социјално осигурување
Дипломи и квалификации
За некои занимања е потребно признавање на странската диплома или квалификација. Постапката трае и бара преводи и заверки. Ако за работното место не е потребна формална квалификација, тоа го олеснува процесот. Проверете однапред, за да не чекате со месеци поради еден документ.
Договор и плата
Странскиот работник има ист статус како домашниот работник во однос на работното време, платата, одморот и безбедноста при работа. Договорот за вработување треба да биде на јазик што работникот го разбира или со превод. Платата и условите мора да ги почитуваат Законот за работните односи и колективните договори.
Извор: mtsp.gov.mk
Сместување
Многу работодавачи обезбедуваат сместување за работниците од странство. Тоа треба да биде соодветно и да ги исполнува основните услови за живеење. Ако сместувањето се наплатува од платата, тоа мора да биде јасно договорено и во рамките на законот. Лошото сместување е честа причина работниците да заминат рано.
Агенции за посредување
Агенциите за посредување при вработување можат да помогнат со пронаоѓање кандидати и со документите. Агенцијата треба да биде регистрирана за таа дејност. Внимавајте на понуди во кои кандидатите плаќаат надоместок за вработување; тоа е знак за претпазливост, а во многу случаи и незаконито.
Чести грешки
- работникот почнува да работи пред да ја има дозволата
- дозволата гласи за едно работно место, а работникот работи на друго
- дозволата истекува, а никој не го следи рокот
- договорот не е преведен и работникот не ги разбира условите
- адресата на престој не е пријавена
Пример: градежна фирма во Скопје
Градежна фирма бара армирачи и ѕидари за нов објект. Преку регистрирана агенција наоѓа кандидати од друга земја. Фирмата поднесува барање за работни дозволи, ги подготвува договорите со превод, обезбедува сместување и ја следи постапката за престој. Работниците почнуваат дури по добивањето на двете дозволи. Фирмата води табела со роковите на важност, за да ги продолжи навреме.
Продолжување и промена
Работните дозволи и дозволите за престој имаат рок на важење. Продолжувањето се бара пред истекот. Ако работникот менува работодавач или работно место, обично е потребна нова дозвола. Одредете кој во фирмата ги следи роковите.
Јазик и вклучување
Работниците од странство побрзо се вклучуваат ако имаат лице за контакт во фирмата, упатства за безбедност на јазик што го разбираат и помош со основни работи: банкарска сметка, здравствено осигурување, превоз. Тоа не е само грижа за работниците, туку и помалку грешки на работа и помалку предвремени заминувања.
Безбедност при работа
Обуката за безбедност и здравје при работа е задолжителна и за странските работници. Мора да се спроведе на начин што работникот го разбира, со преведени упатства или преведувач. Кај градежните работи и работите со машини тоа е особено важно.
Извор: mtsp.gov.mk
Барање за посредување
Опишете ги работните места и бројот на работници во формуларот на страницата за работници од странство. Барањето го добива точно една фирма, која го презема и за тоа му плаќа на Offrano; за вас е бесплатно. Однапред добивате име, адреса и телефон. Проверуваме дека фирмата постои, не и квалитетот на нејзините услуги.